Sposób oznaczania materiałów tworzonych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji staje się coraz ważniejszym elementem pracy z treściami cyfrowymi. Nie chodzi wyłącznie o widoczny napis informujący odbiorcę o pochodzeniu materiału. W wielu sytuacjach znaczenie ma także oznaczenie techniczne, które może zostać odczytane przez odpowiednie systemy.
Właśnie w tym kontekście ukazują się rozwiązania określane jako AI Watermark Studio czy Watermark AI Generator. Ich celem może być dodawanie do obrazu, filmu, dźwięku lub innego materiału informacji umożliwiającej rozpoznać jego sztuczne pochodzenie. W praktyce istotne jest jednakże rozróżnienie pomiędzy normalnym widocznym znakiem wodnym a oznaczeniem maszynowo czytelnym. Sam napis na grafice nie musi spełniać tej samej funkcji co techniczny znacznik zapisany w sposób umożliwiający późniejsze wykrycie.
Temat nabrał dodatkowego znaczenia wraz z zastosowaniem przepisów dotyczących przejrzystości określonych w unijnym AI Act. Od 2 sierpnia 2026 roku obowiązują przepisy art. 50 dotyczące określonych systemów AI, w tym oznaczania treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Dostawcy systemów generatywnych mają zapewnić oznaczenia w schemacie maszynowo czytelnym, które umożliwiają wykrywanie sztucznego pochodzenia materiału. Rozwiązania techniczne powinny przy tym uwzględniać ich skuteczność, niezawodność, możliwość współdziałania z innymi systemami oraz ograniczenia wynikające z działu treści. Nie oznacza to jednakże, że każdy plik powstały przy użyciu dowolnego narzędzia AI automatycznie podlega identycznym wymaganiom. Zakres obowiązków zależy między innymi od rodzaju systemu, sposobu zastosowania materiału i tego, czy mamy do czynienia z generowaniem treści, czy tylko ze standardową pomocą przy jej edycji.
W codziennej pracy problem na prawdę bardzo często pojawia się dopiero na etapie publikacji. Materiał może być niejednokrotnie zapisywany, przesyłany pomiędzy programami albo poddawany zmianom rozdzielczości, kompresji i formatowania. Każda z takich operacji może posiadać znaczenie dla sposobu przechowywania informacji związanej z pochodzeniem pliku, dlatego samo dodanie oznaczenia nie powinno być traktowane jako jedyny detal całego procesu. Watermark AI Generator może być używany do przygotowania oznaczonych materiałów, ale powinno się również sprawdzić, jaki rodzaj znacznika w rzeczywistości projektuje dane rozwiązanie i czy jest on możliwy do odczytania przez inne narzędzia. W sytuacji treści publikowanych w różnorakich kanałach dochodzi jeszcze kwestia widocznego poinformowania odbiorców. Unijne wytyczne rozróżniają bowiem techniczne oznaczenie materiału od zadań dotyczących czytelnego ujawnienia określonych treści, takich jak deepfake lub dobrane materiały tekstowe dotyczące spraw publicznych.
Warto też zwrócić uwagę na okres przejściowy przewidziany dla części systemów wprowadzonych na rynek przed dwie sierpnia 2026 roku. W porównaniu do obowiązku oznaczania i wykrywania treści generowanych przez AI mogą one skorzystać z czasu na implementację do 2 grudnia 2026 roku. Jednocześnie materiały wygenerowane przed dwie sierpnia 2026 roku nie wymagają automatycznego oznaczania z mocą wsteczną. Z perspektywy osób przygotowujących publikacje oznacza to konieczność sprawdzania nie tylko i wyłącznie samego materiału, niemniej jednak także daty jego powstania, sposobu wykorzystania a także roli danego systemu AI w procesie tworzenia. Pojęcie AI content under new EU regulations obejmuje zatem zagadnienie szersze niż dodanie prostego napisu „AI”. Istotne stają się format oznaczenia, sposobność jego wykrycia, charakter wygenerowanej treści oraz okoliczności jej udostępnienia.
Źródło: AI Watermark Studio.