W codziennej pracy sporo czynności wykonywanych jest według stałego schematu, dlatego nietypowe przeżycie może wymagać szybkiego przejścia od rutyny do działania zgodnego z określonymi zasadami. Dotyczy to też sytuacji, w której pojawi się ogień, dym lub sygnał nakazujący opuszczenie budynku. Szkolenia ppoż obejmują zagadnienia, które mają znaczenie w tak zaistniałych okolicznościach, w głównej mierze sposoby zgłaszania zagrożenia, zasady opuszczania pomieszczeń oraz podstawowe informacje o urządzeniach służących do gaszenia pożarów.
W praktyce ważne jest, ażeby pracownik potrafił znaleźć te informacje w przyrównaniu do swojego miejsca pracy. Sama wiedza, że w budynku znajdują się wyjścia ewakuacyjne, niewiele mówi osobie, która nie zna ich rozmieszczenia albo podczas alarmu znajduje się w części obiektu używanej sporadycznie. Znaczenie mają także z pozoru drobne kwestie, tj. sposób oznaczenia przejść, przystępność drzwi czy zmiany w układzie wyposażenia. O ile warunki w obiekcie ulegają zmianie, przedtem przyjęte rozwiązania również mogą wymagać ponownego sprawdzenia.
W przypadku organizacji pracy większej liczby osób pojawia się dodatkowe zagadnienie związane z koordynacją działań. Szkolenia ppoż dla firm mogą uwzględniać podział zadań i odpowiedzialności, który pozwala pracownikom zorientować się, jakie czynności należą do ich obowiązków, a jakich nie powinni podejmować samodzielnie. W czasie zagrożenia łatwo o sytuację, w której kilka osób wykonuje to samo zadanie, podczas gdy inne działanie pozostaje bez wykonawcy. Problem może wystąpić także wtedy, gdy pracownicy przebywają w różnych pomieszczeniach, pracują zmianowo albo część osób projektuje swoje obowiązki poza stałym stanowiskiem. Dlatego procedury powinny uwzględniać rzeczywistą organizację pracy, a nie jedynie zasadniczy wariant zdarzenia. Należy także brać pod uwagę obecność osób, które nie znają obiektu, takich jak goście, kontrahenci czy pracownicy wykonujący krótkotrwałe zadania. W razie alarmu mogą one potrzebować jasnych wskazówek dotyczących kierunku przemieszczania się. Równocześnie nie każdą sytuację da się przewidzieć gruntownie, dlatego nadmiernie rozbudowane procedury mogą być skomplikowane do zastosowania pod presją czasu.
Istotną częścią zagadnienia są też urządzenia i instalacje znajdujące się w miejscu pracy. Ich obecność może wpływać na rodzaj ewentualnych zagrożeń a także sposób reagowania na zdarzenie. Szkolenia przeciwpożarowe mogą obejmować informacje o rodzajach sprzętu gaśniczego, jego przeznaczeniu oraz ograniczeniach dotyczących zastosowania. Nie wystarczy natomiast sama znajomość wyglądu gaśnicy. W przypadku pożaru znaczenie ma między innymi to, co się pali, jak szybko rozwija się sytuacja i czy osoba podejmująca działanie ma sposobność wycofania się z zagrożonego miejsca. Szczególną uwagę trzeba zwracać na zadymienie, ponieważ ograniczona widoczność może utrudniać zarówno orientację w pomieszczeniu, jak i ocenę rozmiaru pożaru. Zdarza się także, że pracownik w pierwszej chwili skupia się na ratowaniu wyposażenia albo dokumentów, zamiast w pierwszej kolejności przekazać informację o zagrożeniu i zastosować się do zasad ewakuacji. Takie zachowania wynikają często z odruchu, dlatego w trakcie omawiania procedur warto wskazywać nie tylko i wyłącznie prawidłowe działania, lecz również sytuacje, w których określone zachowanie może zwiększyć ryzyko.
Na sposób postępowania wpływają również warunki występujące poza standardowymi godzinami pracy. W obiekcie użytkowanym 24 godziny na dobę 356 dni w roku osoby znajdujące się na nocnej zmianie mogą mieć do dyspozycji mniej pracowników niż w ciągu dnia. W innych miejscach problemem może być ograniczony dostęp do części pomieszczeń, prowadzenie prac remontowych lub tymczasowe wyłączenie fragmentu budynku z użytkowania. Takie okoliczności powinny być uwzględniane przy analizowaniu zasad ochrony przeciwpożarowej, ponieważ mogą zmienić sposób przemieszczania się lub dostępność określonych dróg. Szkolenia ppoż mogą także poruszać kwestię postępowania w sytuacji zauważenia nieprawidłowości, takich jak zastawione przeżycie, uszkodzone oznaczenie czy utrudniony dostęp do sprzętu. Ważne jest, by pracownik wiedział, komu przekazać taką informację i jakie działania pozostają w zakresie jego obowiązków. Nie każdą usterkę można usunąć samemu, a próba samodzielnej naprawy urządzenia lub instalacji może wytworzyć kolejne zagrożenie. Z tego względu zasady ochrony przeciwpożarowej pozostają powiązane nie tylko z reakcją na sam pożar, ale także z organizacją codziennej pracy i sposobem postępowania w sytuacjach, które mogą mieć wpływ na warunki panujące w obiekcie.
Polecamy: szkolenia ppoż dla firm.